همه گروهى در پى آب‌اند - همه تشنه‌اند - به سوى دوزخ همانند حيوانات مىرانيم . مراد از حركت مجرمان در اين‌جا محتمل است از قبر به سوى محكمه باشد ، و يا پس از محاكمه و محكوميت از آن‌جا به سوى دوزخ . لَّا يَمْلِكُونَ الشَّفَاعَةَ إِلَّا مَنِ اتَّخَذَ عِندَ الرَّحْمنِ عَهْداً يعنى : در آن روز هيچ شخصى از بشر و فرشته و غير آنها مالك شفاعت نمىشود و توان آن را ندارد جز كسى كه در نزد خداى رحمان پيمانى اتخاذ كرده باشد . يعنى در دنيا به وسيلهء كمال ايمان و عمل‌هاى شايسته ، حايز مرتبهء شفاعت از ديگران و وساطت باشد كه وصول به اين مرتبه به منزلهء اخذ پيمان از خداوند است . و يا آن‌كه به وسيلهء اعتقاد به اصول شريعت خويش و تكميل مراحل اعتقادى ، صلاحيت شفاعت‌شدن را داشته باشد كه گويى وصول به اين مرتبه پيمان شمول شفاعت است ، زيرا كسى كه در اصول اعتقاداتش خلل باشد قابل شفاعت نيست . وَقَالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمنُ وَلَداً « 88 » لَّقَدْ جِئْتُمْ شَيْئاً إِدّاً « 89 » تَكَادُ السَّماوَاتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْهُ وَتَنشَقُّ الْأَرْضُ وَتَخِرُّ الْجِبَالُ هَدّاً « 90 » أَن دَعَوْا لِلرَّحْمنِ وَلَداً « 91 » وَمَا يَنبَغِى لِلرَّحْمنِ أَن يَتَّخِذَ وَلَداً « 92 » إِن كُلُّ مَن فِى السَّماوَاتِ وَالْأَرْضِ إِلَّا آتِى الرَّحْمنِ عَبْداً « 93 » لَقَدْ أَحْصَاهُمْ وَعَدَّهُمْ عَدّاً « 94 » وَكُلُّهُمْ آتِيهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَرْداً « 95 » لغت و اعراب : ادّ : شىء منكر و زشت و ناروا . تفطُّر : شكافتن و منشق شدن . خُرور : سقوط و به‌رو افتادن . هدّ : شكستن و فروريختن . أن دعوا به‌تقدير « لأن دعوا » متعلّق است به تكاد . احصاء